Gửi góp hay gửi một lần: mô phỏng 12 tháng với dòng tiền thật

Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Bình Dương hay Đồng Nai, hầu hết công nhân, nhân viên văn phòng và sinh viên ở trọ đều phải "cắn răng" trả tiền điện sinh hoạt với mức giá cắt cổ từ 4.000 đồng đến 5.500 đồng/kWh (số điện), cùng tiền nước từ 25.000 - 35.000 đồng/khối.

Nhiều chủ nhà trọ thản nhiên tuyên bố: "Ở đây giá chung vậy rồi, không ở thì dọn đi chỗ khác!". Nhưng sự thật là: Hành vi thu tiền điện giá cao này là hoàn toàn trái pháp luật và chủ trọ có thể bị xử phạt hành chính lên tới hàng chục triệu đồng.

1. Thực trạng chủ trọ "chặt chém" tiền điện sinh hoạt của người lao động

Vào mùa hè nắng nóng hoặc mùa đông sử dụng bình nóng lạnh, một phòng trọ nhỏ có máy lạnh dùng hết 150 - 250 số điện/tháng. Với mức giá 4.500đ/số, người thuê nhà phải gánh từ 700.000đ đến hơn 1.100.000đ tiền điện mỗi tháng.

Trong khi đó, giá điện sinh hoạt bậc thang mà Tổng công ty Điện lực (EVN) bán cho các hộ gia đình chỉ dao động từ 1.893đ đến 3.151đ/kWh (chưa VAT). Khoản chênh lệch hàng nghìn đồng mỗi số điện chính là khoản lợi nhuận bỏ túi bất chính của chủ trọ đánh thẳng vào túi tiền của người lao động nghèo.

2. Quy định pháp luật: Cứ 4 người thuê trọ được cấp 1 định mức giá điện EVN

Theo Thông tư số 09/2023/TT-BCT của Bộ Công Thương, pháp luật đã ban hành quy định bảo vệ người thuê trọ cực kỳ rõ ràng:

• Trường hợp hợp đồng thuê nhà từ 12 tháng trở lên (có đăng ký tạm trú): Chủ nhà trọ trực tiếp ký hợp đồng mua bán điện hoặc đại diện người thuê trọ ký hợp đồng. Cứ 4 người thuê trọ được tính là một hộ gia đình sử dụng điện để áp dụng 1 định mức giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang đầy đủ (từ bậc 1 đến bậc 6). Cụ thể: 1 người được tính 1/4 định mức, 2 người tính 1/2 định mức...
• Trường hợp thuê nhà dưới 12 tháng (hoặc chủ trọ không kê khai định mức): Chủ trọ bắt buộc phải thu tiền điện theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3 (hiện nay khoảng 2.167 đồng/kWh, cộng 8% VAT là khoảng 2.340 đồng/kWh) cho toàn bộ chỉ số điện trên công tơ.

3. Chủ nhà trọ thu tiền điện sai quy định bị phạt bao nhiêu tiền?

Theo Khoản 6 Điều 12 Nghị định số 134/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 17/2022/NĐ-CP):

"Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn giá quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt."

Ngoài ra, chủ nhà trọ vi phạm còn bị buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: Trả lại toàn bộ số tiền đã thu chênh lệch bất chính cho người thuê nhà.

4. Hướng dẫn các bước tự đăng ký định mức giá điện nhà nước để tiết kiệm tiền

Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, người thuê nhà có thể thực hiện theo quy trình sau:

1. Bước 1: Làm thủ tục đăng ký tạm trú: Yêu cầu chủ nhà trọ đăng ký tạm trú hoặc bạn có thể tự đăng ký tạm trú trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quản lý cư trú (dichvucong.bocongan.gov.vn) bằng tài khoản VNeID.
2. Bước 2: Yêu cầu chủ nhà trọ làm giấy đề nghị cấp định mức: Đề nghị chủ trọ cung cấp mã khách hàng sử dụng điện (in trên hóa đơn tiền điện EVN hàng tháng) và ký vào bản cam kết danh sách người thuê trọ.
3. Bước 3: Gửi hồ sơ lên ứng dụng EVN CSKH: Bạn hoặc chủ nhà có thể tải app Chăm sóc khách hàng của Tổng công ty Điện lực khu vực (EVNHCMC, EVNHANOI, EVNSPC...), vào mục "Dịch vụ hợp đồng" -> "Thay đổi định mức sử dụng điện", đính kèm ảnh CCCD và xác nhận tạm trú. Nhân viên điện lực sẽ xác minh và điều chỉnh hóa đơn từ tháng tiếp theo.
4. Bước 4: Cách xử lý nếu chủ nhà trọ kiên quyết từ chối: Tập hợp bằng chứng (hợp đồng thuê nhà, hóa đơn thu tiền điện hàng tháng có ghi giá 4k - 5k/số, tin nhắn đòi tiền) và gọi điện trực tiếp lên đường dây nóng của Sở Công Thương hoặc Tổng đài EVN địa phương. Cơ quan chức năng sẽ tiến hành thanh tra đột xuất.